سه شنبه ٢٥ مهر ١٣٩٦ - 
1 2
 
منو اصلی
آمار بازدید
 بازدید این صفحه : 51119
 بازدید امروز : 1670
 کل بازدید : 3510328
 بازدیدکنندگان آنلاين : 6
 زمان بازدید : 0.46
 
 

گرایش های تخصصی رشته‌ داروسازی

بر خلاف تصور عامه، داروسازی دارای گرایش‌های تخصصی متعددی می‌باشد كه برگرفته از ماهیت چند بعدی این رشته و ارتباط تنگاتنگ آن با علوم پایه نظیر شیمی، فیزیك، زیست شناسی و علوم بالینی می‌باشد. دانشجویان علاقه‌مند می‌توانند پس از اتمام دوره عمومی، در یکی از این گرایش‌ها به ادامه تحصیل بپردازند.

1- شیمی دارویی (Pharmaceutical Chemistry):

این رشته تخصصی كه در قالب دوره‌های آموزشی- پژوهشی منجر به مدرك Ph.D.در سطح دنیا ارائه می‌شود، از پایه‌ای‌ترین گرایش‌‌های تخصصی داروسازی محسوب می‌گردد. هدف اصلی در این دوره تربیت متخصصین با دانش قوی شیمی و به ویژه شیمی آلی می‌باشد، تا با آگاهی از ساختار شیمیایی تركیبات دارویی و گروه‌های عاملی فعال موجود در ساختمان آنها و با كسب مهارت در زمینه تجزیه و تحلیل واكنش‌های شیمیایی تركیبات و ارتباط نوع ساختار شیمیایی آنها با فعالیت‌های بیولوژیك بدن انسان، نسبت به طراحی، تركیب، استخراج و شناسایی مواد موثره دارویی اقدام نمایند.

دستیاران این رشته تخصصی در طول تحصیل از توانمندی‌های لازم برای كار با ابزارهای پیشرفته آزمایشگاهی و دستگاه‌های متعدد آنالیز داروها نیز برخوردار می‌شوند.

2- فارماکوگنوزی (Pharmacognosy)

این رشته تخصصی نیز در قالب دوره‌های آموزشیپژوهشی منجر به مدرك Ph.D.در سطح دنیا ارائه می‌شود.

در این رشته تخصصی، هدف تربیت متخصصین آگاه به خواص مواد موثره دارویی با منشاء طبیعی به ویژه گیاهان دارویی می‌باشد. كسب دانش لازم در شناسایی گیاهان دارویی، اجزایی از آنها كه دارای خاصیت دارویی می‌باشد، استخراج و شناسایی مواد موثره موجود در قسمت‌های مختلف گیاهان از جمله مهارت‌هایی است كه فارغ‌التحصیلان این دوره تخصصی به كسب آن‌ها نایل می‌شوند. دستیاران این رشته تخصصی در طول تحصیل با گیاهان دارویی بومی (فلور گیاهی) كشورمان و شرایط اقلیمی خاص مورد نیاز برای رشد گونه‌های خاص آنها كه دارای كیفیت مناسب از نظر تركیب اجزا موثر دارویی می‌باشند نیز آشنا می‌شوند.

3- سم‌شناسی (Toxicology):  

این رشته تخصصی از جمله دوره‌های تخصصی منجر به مدرك Ph.D.می‌باشد كه علاوه بر فارغ‌التحصیلان داروسازی،‌ فارغ ‌التحصیلان دوره‌های كارشناسی ارشد سم‌شناسی نیز می‌توانند در آن ادامه تحصیل دهند. دانشجویان در این دوره ضمن آشنایی با عناصر و تركیبات سمی غیر دارویی كه بشر امروزی در خطر بالقوه و یا بالفعل تماس با آنها قرار دارد، با مسمومیت‌های ناشی از ترکیبات دارویی نیز آشنا می‌گردند. علایم ناشی از تماس تركیبات سمی و یا دوزهای بالای تركیبات دارویی كه می‌توانند توسط بیماران یا افراد غیر بیمار به عمد و یا سهواً مصرف شوند و روش‌های سم‌زدایی و درمان حمایتی یا علامتی این نوع مسمومیت‌ها از جمله دانش و مهارت‌هایی است كه در این دوره تخصصی به دستیاران آموزش داده می‌شود.

افزون بر این‌ها، دستیاران این دوره تخصصی با روش‌های رایج آزمایشات In vivoو In vitroجهت ارزیابی اثرات و عوارض سمی آنها در سطح سلولی و اندام‌ها، كه از جمله مراحل بسیار مهم در مطالعات فارماكولوژیك پیش از ورود دارو به عرصه‌های كارآزمایی‌های بالینی(Clinical Trials) می‌باشند،‌ آشنا می‌شوند.

4- داروشناسی (Pharmacology):

این رشته تخصصی (Ph.D.)در ارتباط بسیار تنگاتنگ با رشته سم‌شناسی می‌باشد. با این تفاوت كه تمركز عمده آن بر روی بررسی اثرات و عوارض داروها بر اساس مطالعات In vitro و یا   In vivoمی‌باشد. دستیاران در طول این دوره تخصصی با جدیدترین روش‌های تعیین دوزهای موثر تركیبات دارویی و مكانیسم اثر آنها و همچنین با روش‌های پیشرفته مدل‌سازی اثرات مورد انتظار داروها در حیوانات، و نیز سطح سلول‌ها و اندام‌های هدف آشنا می‌گردند. فارغ‌التحصیلان این رشته تخصصی از دانش بسیار بالایی در رابطه با داروها، مكانیسم اثر، عوارض و تداخلات احتمالی اثرات داروهای مختلف برخوردار می‌باشند.

5- فارماسیوتیكس (Pharmaceutics):  

در این رشته تخصصی (Ph.D.)كه در كشور ما با عنوان رشته تخصصی"داروسازی" نیز شناخته می‌شود، هدف تبدیل مواد موثره دارویی به یك شكل دارویی مناسب و قابل مصرف توسط انسان می‌باشد، به گونه‌ای كه پس از مصرف دارو توسط بیمار حداكثر مقدار ماده موثره دارویی بتواند در دسترس عضو یا اندام هدف قرار گیرد. آشنایی با روش‌های ارزیابی كیفیت فرمولاسیون‌های دارویی، سامانه‌های نوین و پیشرفته دارورسانی، شرایط مناسب نگهداری و بسته‌بندی‌های دارویی و نیز توجه به مدل‌های ارزیابی ویژگی‌های فارماكوكینتیكی داروها در بدن انسان از جمله مهارت‌هایی است كه دستیاران این دوره تخصصی به كسب آنها نایل گردیده و می‌توانند نقش پویایی در ارتقا كیفی صنعت دارویی كشور ایفا نمایند.

6- داروسازی بالینی (Clinical Pharmacy):

این رشته تخصصی یكی از رشته‌های نوپا در كشور ما می‌باشد كه با توجه به ماهیت بالینی این گرایش، دوره آموزش آن به صورت دوره‌ تخصصی بالینی مشابه دستیاران تخصصی رشته پزشكی طراحی گردیده است. البته بر خلاف دوره‌های دستیاری پزشكی، دستیاران داروسازی بالینی می‌بایست یك سری دروس مرتبط با پزشكی نظیر فیزیوپاتولوژی، فارماکواپیدمیولوژی، سم‌شناسی بالینی، فارماکوکینتیک بالینی و... را در قالب یک دوره 5/1 تا 2 ساله پیش از حضور در بخش‌های بالینی مراكز بیمارستانی بگذرانند. هدف این دوره‌تخصصی تربیت متخصصین‌ مسلح به اطلاعات كاربردی داروها كه مهارت لازم برای ارائه خدمات و مراقبت‌های دارویی (Pharmaceutical care) در مراكز بیمارستانی و بخش‌های بالینی را دارا هستند، می‌باشد. فارغ‌التحصیلان این دوره مشاورانی مطمئن برای پزشكان و اعضای تیم درمان و نیز بیماران می‌باشند.

دستیاران این دوره تخصصی مهارت‌های لازم برای برقراری ارتباط موثر با بیمار و تیم درمان، پایش اثرات و عوارض داروها در بیماران، شناخت تداخلات رایج و مهم دارویی شامل تداخلات دارو دارو، دارو غذا و داروبیماری، راه‌های پیشگیری یا كنترل آنها و همچنین روش‌های تنظیم دوزهای مناسب دارویی را در طول دوره تحصیل خود كسب می‌نمایند.

7- بیوتكنولوژی دارویی (Pharmaceutical Biotechnology):

این رشته تخصصی (Ph.D.)نیز از جمله دوره‌های تخصصی نوپا در كشور ما می‌باشد. اگر چه موضوعات مورد توجه در این دوره تخصصی قبلاً در بطن سایر گرایش‌های تخصصی داروسازی مورد عنایت بوده است، ولی با توجه به پیشرفت سریع آن به ویژه در دهه 1980 و 1990 میلادی، امروزه به عنوان یكی از برجسته‌ترین رشته‌های تخصصی داروسازی كه نیازمند فن‌آوری پیچیده و پیشرفته‌ای می‌باشد، مطرح است. در این دوره تخصصی هدف كسب دانش و مهارت لازم برای بهره‌برداری از علوم سلولی- مولكولی، میكروبیولوژی و ژنتیك جهت ساخت و تولید انبوه مواد موثره دارویی می‌باشد. بهره‌برداری از میكروارگانیسم‌هایی نظیر باكتری‌ها و قارچ‌ها به عنوان كارخانجات طبیعی تولیدداروها و یا به كارگیری میكروارگانیسم‌ها در مهار و كنترل بیماری‌ها از جمله مباحث مورد توجه در این رشته تخصصی می‌باشند.

8- داروسازی هسته‌ای یا رادیوفارماسی (Nuclear Pharmacy):  

این دوره تخصصی (Ph.D.) در حال حاضر توسط دانشكده داروسازی تهران و با همكاری سازمان انرژی اتمی و اخیراً توسط دانشكده داروسازی ساری، برگزار می‌شود. در طی این دوره دستیاران با رادیوداروها، روش‌های شناسایی (Detect)و سنجش آنها، روش تولید رادیوداروها (Labling)و كاربرد رادیوداروها در تشخیص، درمان و یا پیشگیری از بیماری‌ها آشنا شده و مهارت‌های مرتبط با به كارگیری و كار با آنها را كسب می‌نمایند. به لحاظ ماهیت خاص این دوره‌ تخصصی،‌ دانشجویان با تكنولوژی‌های پیشرفته مربوط به بكارگیری و تماس با رادیوایزوتوپ‌ها آشنا می‌شوند.

9- اقتصاد و مدیریت دارو  (Pharmaceutical Administration and Pharmacoeconomics):  

این دوره تخصصی (Ph.D.)كه با همت اساتید دانشكده داروسازی شهید بهشتی راه‌اندازی گردید، در حال حاضر تنها توسط این دانشكده و دانشكده داروسازی تهران ارائه می‌شود. رسالت این رشته، تربیت متخصصین كارآمد با توانمندی‌های مدیریتی در شناسایی و حل مشكلات نظام دارویی كشور و ارتقاء سطح ارائه خدمات نظام سلامت با مدیریت صحیح منابع مالی در دسترس می‌باشد. در طی این دوره، دانشجو با مباحث مختلف مربوط به اقتصاد داروئی و مدیریت مالی و سایر مباحث مرتبط با رشته آشنا خواهد شد.

علاوه بر تخصص‌های فوق‌الذكر كه در كشور ما دایر می‌باشند، با توجه به پیشرفت شگرفی كه علم داروسازی در سطح جهان با آن روبروست، گرایش‌های تخصصی جدیدتری نیز راه‌اندازی و در حال اجرا می‌باشند كه از جمله آنها می‌توان به فارماكواپیدمیولوژی، فارماكوژنتیك، ایمونوفارماكولوژی و مدیریت دارویی ( Pharmaceutical management)اشاره كرد.

آزمون دوره‌های پذیرش دستیار رشته‌های مختلف داروسازی معمولاً در تیرماه هر سال برگزار گشته و قبول شدگان از مهرماه همان سال دوره ‌خود را شروع می‌نمایند. (تا پیش از سال 1385 این آزمون در اسفندماه برگزار می‌شد). شرایط عمومی و اختصاصی شركت در این آزمون‌ها نیز همه ساله چند ماه پیش از برگزاری آزمون از طریق دبیرخانه شورای آموزش داروسازی و تخصصی اعلام می‌گردد.

آزمون دستیاری از دو بخش امتحان كتبی و مصاحبه تشكیل می‌شود كه به ترتیب 80% و 20% امتیاز آزمون از این دو بخش كسب می‌گردد. در بخش مصاحبه به معدل دوره‌ عمومی، تناسب پایان‌نامه دوره عمومی با دوره تخصصی انتخاب شده، تعداد مقالات یا احتمالاً مشاركت در تألیف و ترجمه كتب، سطح زبان انگلیسی (و یا آشنایی با سایر زبان‌های رایج بین‌المللی)، فعالیت‌های فوق برنامه در طول دوران دانشجویی یا سایر خصوصیات برجسته فردی و نیز میزان علاقه و انگیزه داوطلب برای ادامه تحصیل توجه می‌شود.

10- نانوفناوری دارویی (Pharmaceutical Nanotechnology):  

این رشته (Ph.D.)نیز كه به تازگی در كشور راه‌اندازی شده است، با هدف تربیت متخصصین كارآمد در عرصه نانوفناوری دارویی در راستای خودكفایی كشور در تولید محصولات نانوزیست فناوری و اشتغال آنها در مراكز علمی و دانشگاهی كشور، مراكز تحقیقاتی پزشكی – دارویی و صنایع داروئی طراحی شده است. در طول این دوره دانشجو با مباحث گوناگونی نظیر بیولوژی سلولی مولكولی پیشرفته، نانوبیو مواد، كشت سلول و بافت، Nanomedicine، فارماكوكینتیك پیشرفته، ژن درمانیو... آشنا خواهد شد.

11- كنترل دارو (Control of Pharmaceuticals):  

این رشته (Ph.D.)كه به تازگی در كشور راه‌اندازی شده است، با هدف تربیت متخصصین كارامد در زمینه كنترل كیفیت انواع مواد اولیه و فرآورده‌های دارویی و همچنین بهداشتی – آرایشی، جهت ارائه خدمت در صنایع داروسازی و بهداشتی – آرایشی، آزمایشگاه‌های كنترل كیفیت فرآورده‌های دارویی سراسر كشور و همچنین مراكز تحقیقاتی كشور، طراحی شده است. در طی این دوره مباحث گوناگونی شامل كنترل میكروبی داروها، كنترل كیفیت زیست داروها، ایمنی دارو، كنترل فیزیكوشیمیایی پیشرفته مواد و فرآورده‌های دارویی، طراحی و معتبرسازی روش‌ها و تجهیزات آنالیز، كینتیك شیمیایی و پایداری مواد و فراورده‌های دارویی و همچنین كنترل و تضمین كیفیت مواد و فرآورده‌های دارویی به دانشجویان آموزش داده می‌شود.

امتیازدهی
دانشکده داروسازی شهید بهشتی
آدرس : تهران - خیابان ولیعصر - نرسیده به تقاطع نیایش - دانشکده داروسازی
تلفن : 120-88200118-021
پست الکترونیک : pr_pharmacy@sbmu.ac.ir
 
 
© تمامی حقوق این سایت متعلق به دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی، درمانی شهید بهشتی می باشد.